Кампазітар, педагог, народны артыст Беларусі
Мікалай Ільіч Аладаў (21 снежня 1890 — 4 снежня 1972) — кампазітар, педагог, народны артыст Беларусі.
Мікалай Ільіч Аладаў нарадзіўся 21 снежня 1890 года ў Санкт-Пецярбургу ў сям’і чыноўніка. У дзевяць гадоў ён пачаў займацца музыкай, а праз два гады паспрабаваў сябе ў кампазіцыі. Дзякуючы заняткам з педагогам, кампазітарам і этнографам Якавам Прохаравым, у 1910 годзе ён здаў экстэрнам экзамены за поўны курс кампазітарскага факультэта Санкт-Пецярбургскай кансерваторыі. У далейшым Мікалай Аладаў займаўся выкладчыцкай і музычна-асветніцкай дзейнасцю.
З 1924 года жыццё і творчасць Мікалая Аладава былі звязаны з Беларуссю; яго запрасілі выкладаць у Беларускае дзяржаўнае музычнае вучылішча. З 1932 года ён працягнуў выкладчыцкую дзейнасць у Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі. Падчас Вялікай Айчыннай вайны Мікалай Аладаў быў эвакуіраваны ў Саратаў, дзе выкладаў у мясцовай кансерваторыі. Вярнуўшыся ў вызвалены Мінск у 1944 годзе, кампазітар быў прызначаны рэктарам Беларускай кансерваторыі і ўзначальваў яе да 1948 года. За гады педагагічнай дзейнасці Аладаў выхаваў многіх выбітных музыкаў, кампазітараў і музыказнаўцаў, сярод якіх А.Багатыроў, в. Алоўнікаў, і. Кузняцоў, Ф. Пыталеў, с. Нисневич і іншыя.
Творчы шлях Мікалая Аладава доўжыўся больш за 60 гадоў. Сваімі творамі 1920-1930-х гадоў ён заклаў асновы жанраў беларускай прафесійнай музыкі. Кампазітар стварыў каля 500 твораў розных жанраў: кантаты, сімфанічныя творы, праграмныя сюіты, Уверцюры, манументальныя канцэртныя фантазіі для скрыпкі і флейты ў суправаджэнні аркестра, хоры і рамансы, шматлікія камерныя і інструментальныя сачыненні для фартэпіяна, інструментальныя ансамблі.
Кампазітар надаваў вялікую ўвагу арганізацыі нотнай справы ў Беларусі, удзельнічаў у фальклорных экспедыцыях па зборы беларускіх народных песень. З 1932 года Мікалай Аладаў быў членам Саюза кампазітараў БССР, А ў 1949-1950 гадах быў старшынёй яго праўлення.
Сярод прадстаўнікоў беларускай прафесійнай музыкі імя Мікалая Аладава займае асаблівае месца. Творчая і грамадская дзейнасць таленавітага беларускага кампазітара адзначана двума ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга, ордэнам» Знак Пашаны ” і медалямі. У 1955 годзе кампазітару было прысвоена ганаровае званне народнага артыста Беларусі.
![Н.І. Аладаў з дзеячамі музычнага мастацтва М. Шнэйдэрманам, і. Жыновічам, я. Цікоцкім, г. Вагнерам, П. Падкавыравым і інш. У нотнай краме ў Мінску. [1950-я]-стр. 0](https://letopis.by/wp-content/uploads/2026/01/4.jpg)
